عضویت در خبرنامه

جهت عضویت در خبرنامه قلب های سبز و آگاهی از آخرین اخبار، اطلاعیه ها و کمپین ها، ایمیل خود را وارد نمایید.

 

تحلیل روانی - اجتماعی از گوناگونی هویت و تفاوت های فرهنگی و شخصیتی در ایران

این مورد را ارزیابی کنید
(0 رای)

به نظر می رسد که تحقیق در زمینه روانشناسی شخصیت مذهبی، این فرضیه را که مذهبی بودن با بعضی از تفاوت های فردی در ارتباط می باشد، تایید می کند. در یک مدل از شخصیت (آیزنگ)، روان پریشی افراد مذهبی و خیّر، در سطح پایینی قرار دارد. افراد روان پریش در این مدل، کسانی هستند با خلق متغیر، بی توجه به نگرانی ها و ناراحتی دیگران، خود محور، بی احساس، پرخاشگر، فاقد همدلی و همراهی انسانی و ضد اجتماعی؛ که افراد مذهبی از این ویژگی ها به دورند.

در مدلی دیگر، شخصیت انسان ها با پنج عامل اصلی مورد ارزیابی قرار می گیرد، این عوامل به قرار زیرند:

1. روان نژندی: این عامل شخصیتی حاوی ویژگی هایی چون اضطراب، پرخاشگری، افسردگی، کمرویی یا خویشتن داری ، شتابزدگی یا تحریک پذیری و آسیب پذیری می باشد.
2. برونگرائی : شامل ویژگی هایی چون گرمی، گروه گرایی، قاطع بودن یا جرأت مندی، فعالیت، هیجان خواهی و هیجانهای مثبت می باشد.
3. انعطاف پذیری: شامل ویژگی هایی چون انعطاف پذیری در تخیلات، زیباپسندی، احساس ها، اعمال، عقاید و ارزش ها می باشد.
4. دلپذیر بودن: شامل ویژگی هایی چون اعتماد، رک گویی، نوع دوستی، همراهی، تواضع و دل رحم بودن می باشد.
5. با وجدان بودن: شامل صفات احساس کفایت، نظم و ترتیب، وظیفه شناسی، تلاش برای موفقیت و محتاط در تصمیم گیری می باشد.

اخیراً این مدل در ارزیابی شخصیت تمام افراد دنیا من جمله افراد مذهبی و باز نمائی های مذهبی که خیّر بودن نیز نمودی از آن است به کار رفته است. در این مطالعات مشخص شده است که ویژگی دلپذیری و با وجدان بودن افراد مذهبی و خیّر، در سطح بالائی قرار دارد  همچنین در ویژگی برونگرائی و صفات وابسته به آن نمرات بالا کسب می کنند. ولی در این تحقیقات، ارتباط آشکار بین گرایشهای مذهبی افراد و دو عامل شخصیتی روان نژندی و انعطاف پذیری و صفات وابسته به آن، مشاهده نشده است. در ایران نیز این مدل شخصیتی در خرده فرهنگ های مسلمان ایران و رابطه آن با نگرش مذهبی مورد بررسی قرار گرفته است (این مدل شخصیتی در ایران توسط دکتر گروسی و مقیاس مذهبی توسط دکتر نحباری، هنجار یابی شده است).
نگرش مذهبی در نژادهای متفاوت (ترک، کرد و فارس) مذاهب متفاوت (شیعه و سنی) و جنسیت (مرد و زن) هیچ تفاوت معنی داری نداشتند . تحقیقی که در مورد رابطه عوامل شخصیتی و نگرش مذهبی در ایران انجام گرفته است حاکی از آن است که افراد مذهبی در ابعاد دلپذیر بودن و با وجدان بودن نمرات بالا و در روان نژندی و انعطاف پذیری نمرات پایین دریافت می کنند و در برونگرایی ارتباطی بین افراد مذهبی و غیر مذهبی مشاهده نمی شود. این تحقیق نشان می دهد که نتایج آن با نتایج به دست آمده در کشورهای امریکا، تایوان، کانادا و بلژیک تا حد زیادی یکسانی داشته و گویای این واقعیت است که افراد مذهبی از عوامل شخصیتی تقریباً یکسانی، در اکثر کشورهای دنیا برخوردارند. این بررسی ها حاکی است که گرایشهای مذهبی و حساس بودن به شرایط زندگی انسانها می تواند نشانی از احساس مسؤولیت و مطلوبیت این افراد در بین اطرافیان و اقشار جامعه باشد. از طرفی این خدمات می تواند موجب تقویت سلامت روانی، خصیصه های مردم پسند و دوست داشتنی این افراد باشد.
تصور بر این است که این افراد به دلیل تجربه کمتر استرسها و عصبیت ها، رضایت بیشتری از زندگی خود دارند و با رویدادهای زندگی با آرامش بیشتری برخورد می کنند. همانطور که گفته شد این اشخاص کمتر دچار ترس اجتماعی، افسردگی و خصومت می شوند و در مواجه با مسائل کمتر دستپاچه شده، کمتر دچار عصبانیت، احساس گناه و نفرت می شوند. افرادی که میزان عصبیت بالایی دارند، عواطف شکننده ای دارند ، مستعد افکار غیر منطقی هستند،کمتر قادر به کنترل تکانشهای خود می باشند و خیلی ضعیف تر از دیگران با استرس کنار می آیند. مجموعه این حالات و تجارب یک وضعیت نا مطلوبی است که افراد معتقد به اصول ارزش های دینی و حساس به شرایط زندگی دیگران، کمتر با آن روبرو می شوند. در مقابل افراد با احساسات نوع دوستی و همدردی نسبت به دیگران و مشتاق برای کمک به دیگران، وضعیت مطلوب تری را در جامعه برای خود ایجاد می نمایند و رضایت و آرامش بیشتری از شرایط زندگی خود کسب می کنند. دو عامل رضایت و آرامش از ارکان اصلی سلامت روانی در اشخاص است و لذا حلقه مطلوبی که در این اشخاص وجود دارد، این است که سلامت روانی این افراد، نگرش آنان را نسبت به زندگی و دیگران مثبت نموده و موجب می گردد که بتوانند زندگی را یک پدیده با معنا تلقی کنند و بر اساس این تلقی سعی می کنند به دیگران نیز در این راستا کمک کنند و از عملکرد خویش راضی و خشنود باشند و این حالت موجب افزایش سلامت روانی آنان می گردد و زندگی را مثبت تر، شادتر و لذت بخش تر برای این افراد جلوه می دهد.

دکتر میرتقی گروسی فرشی، استاد گروه روانشناسی دانشگاه تبریز

تعداد بازدید 713 دفعه
محتوای بیشتر در این بخش: جنسيت و آموزش »

نوشتن دیدگاه

تصویر امنیتی
تصویر امنیتی جدید

جستجو